Hagen en Houtkanten zijn langgerekte begroeiingen van struiken en/of bomen die vroeger algemeen voorkwamen rondom landbouwbedrijven, landerijen, weiden, akkers, wegen of grachten. Ze vormden een aaneengesloten scherm om het vee in, en het wild uit de weiden te houden.
Kiezen voor kwaliteit, kiezen voor streekeigen (inheems) en autochtoon groen
Inheems of autochtoon? Een plantensoort is streekeigen in Vlaanderen als Vlaanderen binnen het natuurlijke verspreidingsgebied van de soort ligt. Een individuele plant is autochtoon of oorspronkelijk inheems in een bepaalde streek in Vlaanderen, als deze een nakomeling is van planten die zich sinds hun spontane vestiging na de laatste ijstijd altijd natuurlijk hebben verjongd, of die kunstmatig vermeerderd werden met strikt lokaal materiaal. Met andere woorden, een zomereik uit de Balkan is dus niet autochtoon in Vlaanderen, alhoewel de soort zomereik hier wel inheems is.
Regionaal verschilt vooral het aandeel van de verschillende soorten struiken, bomen en klimplanten in heggen. De minder voorkomende soorten komen we soms in de ene streek wel en in de andere niet tegen. De belangrijkste reden voor verschillen in samenstelling zijn de uiteenlopende groeiomstandigheden en het beheer van de heggen.
Soortrijke heggen zijn over het algemeen oude heggen. De soorten in die oude heggen laten zien welke soorten in de oude bossen voorkwamen. Deze heggen vormen zo de laatste aanknopingspunten met deze verdwenen bossen.
Laat plantgoed nooit zomaar liggen nadat je het gekocht hebt. De wortels mogen in geen geval uitdrogen want dan sterven ze af. Bescherm daarom ook de wortels zorgvuldig tijdens het transport. Als het plantgoed niet onmiddellijk wordt aangeplant, kan je het een tijdje inkuilen op een beschutte plaats. Dit betekent dat de planten samen in een ondiepe kuil worden gestopt met een flinke laag aarde op de wortels.
Afhankelijk van de vorm en functie van je haag kan je de snoei gaan bepalen. Je kiest ofwel voor een geschoren haag, die mooi zijn vaste vorm behoudt, maar geen vruchten en bloemen zal dragen, of je kiest voor een vrijstaande haag, die breder uitgroeit, maar bloemen en bessen kan dragen.
Hagen, heggen, houtkanten zijn kleine landschapselementen die het Vlaamse landschap kenmerken. De afgelopen tientallen jaren zijn ze in grote aantallen uit het landschap verdwenen. Een spijtige zaak, want vele van deze houtige landschapselementen hadden cultuurhistorisch gezien een belangrijke betekenis (veekering, brand- en hakhout) op het platteland.
Bovendien hebben ze een belangrijke functie voor de natuur: dieren vinden er beschutting en gebruiken ze als trekroute. Samen met de landbouwers wil de Vlaamse overheid deze kleine landschapselementen opnieuw een plaats geven op het platteland.
Voor de beheersovereenskomsten neemt u het best kontakt op met uw gemeente en/of provincie.
Ook bij de Dienst plattelandsbeheer van de verschillende provinciale afdelingen van de Vlaamse Landmaatschappij kan u terecht voor persoonlijk advies. De verschillende adressen kan u vinden op de site www.vlm.be.
Plantadvies verkrijgt u oa bij de verschillende Regionale Landschappen, die zich specifiek bezig houden met de eigen identiteit en de natuur- en landschapswaarden van een bepaalde streek. Meer info en adressen op www.regionalelandschappen.be.
Vanzelfsprekend kan u ook bij ons terecht voor al uw vragen over planten.
